ଚନ୍ଦ୍ର ସତେଇଶଟି ନକ୍ଷତ୍ର ବା ଚାନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡଳ ଦେଇ ଗତି କରନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି 13°20′ ଚଉଡ଼ା। ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ରାଶିଠାରୁ ପୁରୁଣା, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକର ଜଣେ ଅଧିଷ୍ଠାତା ଦେବତା ଓ ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱଭାବ ଅଛି।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ନକ୍ଷତ୍ରର ଚାରିଟି ପାଦ ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅଛି। ଜନ୍ମ ସମୟର ଚନ୍ଦ୍ର ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ପାଦ ବିଂଶୋତ୍ତରୀ ଦଶା ସ୍ଥିର କରେ ଏବଂ ନାମର ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର ଦିଏ — ନାମ ଅକ୍ଷର।
1 ଅଶ୍ୱିନୀ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର — ଶୀଘ୍ର ସହାୟତା ଓ ଆରୋଗ୍ୟ।
- ବିସ୍ତାର
- ମେଷ 0°00′ – ମେଷ 13°20′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- କେତୁ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Chu · Che · Cho · La (चू · चे · चो · ला)
2 ଭରଣୀ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଯମ — ସଂଯମ, ସହନଶୀଳତା ଓ ନବୀକରଣ।
- ବିସ୍ତାର
- ମେଷ 13°20′ – ମେଷ 26°40′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଶୁକ୍ର
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Li · Lu · Le · Lo (ली · लू · ले · लो)
3 କୃତ୍ତିକା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଅଗ୍ନି — ସ୍ପଷ୍ଟତା, ଶୁଦ୍ଧି ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧି।
- ବିସ୍ତାର
- ମେଷ 26°40′ – ବୃଷ 10°00′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ସୂର୍ଯ୍ୟ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- A · I · U · E (अ · इ · उ · ए)
4 ରୋହିଣୀ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ବ୍ରହ୍ମା — ବୃଦ୍ଧି, ଉର୍ବରତା ଓ ସୃଜନଶୀଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ।
- ବିସ୍ତାର
- ବୃଷ 10°00′ – ବୃଷ 23°20′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଚନ୍ଦ୍ର
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- O · Va · Vi · Vu (ओ · वा · वी · वू)
5 ମୃଗଶିରା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ସୋମ — କୋମଳ ଅନ୍ୱେଷଣ ଓ ଜିଜ୍ଞାସା।
- ବିସ୍ତାର
- ବୃଷ 23°20′ – ମିଥୁନ 6°40′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ମଙ୍ଗଳ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Ve · Vo · Ka · Ki (वे · वो · का · की)
6 ଆର୍ଦ୍ରା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ରୁଦ୍ର — ଆକାଶ ସଫା କରୁଥିବା ଝଡ଼, ଓ ଅନୁଭବର ଗଭୀରତା।
- ବିସ୍ତାର
- ମିଥୁନ 6°40′ – ମିଥୁନ 20°00′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ରାହୁ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Ku · Gha · Nga · Chha (कू · घ · ङ · छ)
7 ପୁନର୍ବସୁ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଅଦିତି — ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ, ନବୀକରଣ ଓ ଅସୀମ ସଦ୍ଭାବନା।
- ବିସ୍ତାର
- ମିଥୁନ 20°00′ – କର୍କଟ 3°20′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଗୁରୁ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Ke · Ko · Ha · Hi (के · को · हा · ही)
8 ପୁଷ୍ୟା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ବୃହସ୍ପତି — ପୋଷଣ, ଯତ୍ନ ଓ ଧର୍ମ।
- ବିସ୍ତାର
- କର୍କଟ 3°20′ – କର୍କଟ 16°40′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଶନି
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Hu · He · Ho · Da (हू · हे · हो · डा)
9 ଅଶ୍ଳେଷା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ନାଗଗଣ — ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି, ତୀବ୍ରତା ଓ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ।
- ବିସ୍ତାର
- କର୍କଟ 16°40′ – କର୍କଟ 30°00′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ବୁଧ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Di · Du · De · Do (डी · डू · डे · डो)
10 ମଘା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ପିତୃଗଣ — ବଂଶ, ସମ୍ମାନ ଓ ପୈତୃକ ଶକ୍ତି।
- ବିସ୍ତାର
- ସିଂହ 0°00′ – ସିଂହ 13°20′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- କେତୁ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Ma · Mi · Mu · Me (मा · मी · मू · मे)
11 ପୂର୍ବଫାଲ୍ଗୁନୀ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଭଗ — ଆନନ୍ଦ, ବିଶ୍ରାମ ଓ ସୃଜନଶୀଳ ଉଲ୍ଲାସ।
- ବିସ୍ତାର
- ସିଂହ 13°20′ – ସିଂହ 26°40′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଶୁକ୍ର
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Mo · Ta · Ti · Tu (मो · टा · टी · टू)
12 ଉତ୍ତରଫାଲ୍ଗୁନୀ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଅର୍ଯ୍ୟମା — ବନ୍ଧୁତା, ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଓ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା।
- ବିସ୍ତାର
- ସିଂହ 26°40′ – କନ୍ୟା 10°00′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ସୂର୍ଯ୍ୟ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Te · To · Pa · Pi (टे · टो · पा · पी)
13 ହସ୍ତା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ସବିତା — ହାତର କୌଶଳ ଓ ଚିନ୍ତାକୁ ରୂପ ଦେବାର ଶକ୍ତି।
- ବିସ୍ତାର
- କନ୍ୟା 10°00′ – କନ୍ୟା 23°20′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଚନ୍ଦ୍ର
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Pu · Sha · Na · Tha (पू · ष · ण · ठ)
14 ଚିତ୍ରା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ତ୍ୱଷ୍ଟା — ଶିଳ୍ପ, ରଚନା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ।
- ବିସ୍ତାର
- କନ୍ୟା 23°20′ – ତୁଳା 6°40′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ମଙ୍ଗଳ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Pe · Po · Ra · Ri (पे · पो · रा · री)
15 ସ୍ୱାତୀ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ବାୟୁ — ସ୍ୱାଧୀନତା, ନମନୀୟତା ଓ ଗତି।
- ବିସ୍ତାର
- ତୁଳା 6°40′ – ତୁଳା 20°00′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ରାହୁ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Ru · Re · Ro · Ta (रू · रे · रो · ता)
16 ବିଶାଖା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି — ଏକାଗ୍ରତା ଓ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପର ସଫଳତା।
- ବିସ୍ତାର
- ତୁଳା 20°00′ – ବିଛା 3°20′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଗୁରୁ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Ti · Tu · Te · To (ती · तू · ते · तो)
17 ଅନୁରାଧା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ମିତ୍ର — ଭକ୍ତି, ବନ୍ଧୁତା ଓ ସହଯୋଗ।
- ବିସ୍ତାର
- ବିଛା 3°20′ – ବିଛା 16°40′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଶନି
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Na · Ni · Nu · Ne (ना · नी · नू · ने)
18 ଜ୍ୟେଷ୍ଠା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଇନ୍ଦ୍ର — ଦାୟିତ୍ୱ, ସୁରକ୍ଷା ଓ ବରିଷ୍ଠତା।
- ବିସ୍ତାର
- ବିଛା 16°40′ – ବିଛା 30°00′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ବୁଧ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- No · Ya · Yi · Yu (नो · या · यी · यू)
19 ମୂଳା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଋତି — ବିଷୟର ମୂଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା।
- ବିସ୍ତାର
- ଧନୁ 0°00′ – ଧନୁ 13°20′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- କେତୁ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Ye · Yo · Bha · Bhi (ये · यो · भा · भी)
20 ପୂର୍ବାଷାଢ଼ା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଆପଃ — ସ୍ଫୂର୍ତ୍ତି ଓ ଅଟଳ ବିଶ୍ୱାସ।
- ବିସ୍ତାର
- ଧନୁ 13°20′ – ଧନୁ 26°40′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଶୁକ୍ର
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Bhu · Dha · Pha · Dha (भू · धा · फा · ढा)
21 ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ବିଶ୍ୱଦେବଗଣ — ଧର୍ମ ଦେଇ ଅନ୍ତିମ ବିଜୟ।
- ବିସ୍ତାର
- ଧନୁ 26°40′ – ମକର 10°00′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ସୂର୍ଯ୍ୟ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Bhe · Bho · Ja · Ji (भे · भो · जा · जी)
22 ଶ୍ରବଣା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ବିଷ୍ଣୁ — ଶ୍ରବଣ, ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂଯୋଗ।
- ବିସ୍ତାର
- ମକର 10°00′ – ମକର 23°20′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଚନ୍ଦ୍ର
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Khi · Khu · Khe · Kho (खी · खू · खे · खो)
23 ଧନିଷ୍ଠା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ବସୁଗଣ — ଛନ୍ଦ, ପ୍ରାଚୁର୍ଯ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ।
- ବିସ୍ତାର
- ମକର 23°20′ – କୁମ୍ଭ 6°40′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ମଙ୍ଗଳ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Ga · Gi · Gu · Ge (गा · गी · गू · गे)
24 ଶତଭିଷା
ଅଧିଷ୍ଠାତା ବରୁଣ — ଆରୋଗ୍ୟ, ସତ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱ ବିଧାନ।
- ବିସ୍ତାର
- କୁମ୍ଭ 6°40′ – କୁମ୍ଭ 20°00′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ରାହୁ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Go · Sa · Si · Su (गो · सा · सी · सू)
25 ପୂର୍ବଭାଦ୍ରପଦ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଅଜ ଏକପାଦ — ଅଗ୍ନିମୟ ରୂପାନ୍ତର ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉତ୍ସାହ।
- ବିସ୍ତାର
- କୁମ୍ଭ 20°00′ – ମୀନ 3°20′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଗୁରୁ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Se · So · Da · Di (से · सो · दा · दी)
26 ଉତ୍ତରଭାଦ୍ରପଦ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ — ଗଭୀରତା, ଶାନ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ।
- ବିସ୍ତାର
- ମୀନ 3°20′ – ମୀନ 16°40′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ଶନି
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- Du · Tha · Jha · Na (दू · थ · झ · ञ)
27 ରେବତୀ
ଅଧିଷ୍ଠାତା ପୂଷା — ନିରାପଦ ଯାତ୍ରା ଓ କୋମଳ ପୋଷଣ।
- ବିସ୍ତାର
- ମୀନ 16°40′ – ମୀନ 30°00′
- ଦଶା ସ୍ୱାମୀ
- ବୁଧ
- ନାମ ଅକ୍ଷର
- De · Do · Cha · Chi (दे · दो · चा · ची)